Estatuak% 0,5 murriztu ditu berotegi-efektuko gasen emisioak 2025ean

Trantsizio Energetikoaren eta Ekintza Klimatikoaren Behatokiak (OTEA), Basque Centre for Climate Change (BC3) ikerketa zentroaren ekimenak, urteko txostena argitaratu du

Lortutako emaitzen arabera, energia berriztagarrien instalazioak gora egin dute (11,4 GW), serie historikoko zifrarik handiena; edo auto elektrifikatuen salmenta, 2024koaren bikoitza

Trantsizio Energetikoaren eta Ekintza Klimatikoaren Behatokiak (OTEA), Basque Centre for Climate Change (BC3) ikerketa-zentroaren ekimenak, 2025eko ekitaldiari dagokion Trantsizio Energetikoari eta Ekintza Klimatikoari buruzko Urteko Txostena argitaratu du. Dokumentuak klimarekin eta energiarekin lotutako hainbat adierazleren bilakaera jasotzen du, baita ekonomian eta gizartean dituzten ondorioak ere.

Erabilitako metodologiak urteko emisioak balioztatzeko aukera ematen du, eta 2025ean gertatutakoaren balorazio bat eskaintzen du. Hauek dira lortutako emaitza nagusiak:

• 2025ean, berotegi-efektuko gasen emisioak % 0,5 murriztu dira 2024arekin alderatuta. Emisioak 267 milioi tona karbono dioxido baliokidetan kokatzen dira (264 MtCO2-eq eta 271 MtCO2-eq arteko ziurgabetasun mailarekin).
• Ekonomiaren eta biztanleriaren hazkunde handiak gorantz bultzatu ditu emisioak. Energia-intentsitatearen hobekuntzak ekonomiaren eta biztanleriaren eraginak indargabetu ditu. BPG unitateko emisioak % 3 jaitsi dira.
• Apirilaren 28ko itzalaldiaren ondoren, sistema elektrikoaren operazioak ziklo konbinatuko zentralen erabilera handitu du, eta sektore elektrikoaren emisioak % 11 hazi dira.
• 2025ean, 11,4 GWko potentzia berriztagarria instalatu zen; horietatik 10,2 GW eguzki-energia fotovoltaikoarenak izan ziren, eta 1,2 GW energia eolikoarenak. Kopuru horrek serie historikoaren urteko hazkunderik handiena suposatzen du.
• Ikatzezko zentral gehienak itxita, 2025ean ia ez da ikatzik erabiltzen elektrizitatea sortzeko.
• Ekonomia osoan, berriztagarrien kuota % 25,4koa da, eta ia ez da aldatzen iazkoaren aldean. 
• Elektrizitateak azken energia-kontsumoan duen garrantzia pixka bat handitu da, eta % 25,3koa da.
• Auto elektrifikatuen salmenta 248.00 unitatera iritsi da 2025ean, 2024koa bikoiztuz.
• Energia-prezioek ez dute aldaketa handirik izan aurreko urtearekin alderatuta, eta maila historiko altuetan jarraitzen dute.
• Lanpostu berdeak hazten jarraitzen du, eta 541.463 lanpostu ditu, lanaldi osokoak.

BC3ko aditu taldeak egin du azterketa osoa, eta hemen kontsulta daiteke.

Policy Brief: Energia-krisia

Aldi berean, martxoaren 18an, OTEAk “Neurri fiskalak krisi energetikoaren aurrean: argindarraren beherapenak vs. erregaien hobariak” izeneko policy brief-a argitaratu zuen, Irango gerrak eragindako krisi energetikoa arintzeko alternatibak aztertzeko helburuarekin. Dokumentuak nabarmentzen du laguntzak ardaztu egin behar direla eta erregai fosilei  hobari orokorrak edo BEZaren beherapenak ekidin behar zaizkiela, erregresiboak direlako eta deskarbonizazioarekin bateraezinak direlako.

Martxoaren 20an, Espainiako gobernuak neurri sorta bat aurkeztu zuen, energia ondasun guztien prezioaren murrizketa eta trantsizio energetikoa azkartzeko egiturazko neurriak biltzen dituena. Testuinguru horretan, OTEAk gomendio hauek egiten ditu:

• Erregai fosilen beherapen fiskalak lehenbailehen ezabatzea eta, prezioek gora egiten jarraitzen badute, laguntzak errenta txikieneko etxeetan kontzentratzea.
• Elektrizitatearen gaineko zerga-murrizketak iraunkor bihurtzea, haien eraginkortasunagatik eta progresibotasunagatik, bai eta ekonomiaren elektrifikazioari egiten dioten ekarpenagatik ere, OTEAren Policy Briefek erakusten duen bezala.
• Kolektibo ahulenei zuzendutako neurriak bultzatzen jarraitzea, hala nola bonu sozial elektriko eta termikoa eta garraio publikoaren prezioaren murrizketa.
• Energia berriztagarrietarako, ibilgailu elektrikoetarako eta bero-ponpetarako zerga-arintzeak indartzea.