GAIKERrek arrisku kimiko eta biologikoak detektatzeko eta horien aurrean babesteko teknologia berrien garapena sustatzen du ATALAYA proiektuaren bidez
ATALAYA proiektua CERVERA bikaintasun-sarearen barruan kokatzen da, eta mehatxu nuklear, erradiologiko, kimiko eta biologikoen (NRKB) aurrean detektatzeko eta babesteko irtenbide teknologikoen ikerketa sustatzen du
GAIKER Zentro Teknologikoak, Basque Research & Technology Alliance (BRTA) aliantzako kide denak, Cervera ATALAYA Bikaintasun Sarean parte hartzen du. Proiektu estrategiko horren helburua da mehatxu NRKBen aurrean detektatzeko, identifikatzeko, monitorizatzeko eta babesteko teknologia aurreratuak garatzea.
Proiektuaren xedea da mehatxu NRKBen aurkako segurtasunaren esparruan bikaintasun zientifiko-teknikoko zentro teknologikoen sare bat sendotzea. Zehazki, mehatxu horien erabilera nahitaezkoaren edo ustekabekoaren ondoriozko krisi-egoerak prebenitzeko, detektatzeko eta horiei erantzuteko gai diren teknologiak garatzea du ardatz.
Europako egungo segurtasun-testuinguruan, mehatxuen gero eta konplexutasun handiagoak eta aurreikusten zailak diren zeharkako metodoen erabilerak ezaugarritutako ingurunean, gero eta premiazkoagoa da irtenbide teknologiko aurreratuak garatzea. NRKB mehatxuen detekzioak, identifikazioak, monitorizazioak, babesak eta deskontaminazioak diziplina anitzeko ikuspegia eskatzen dute, eta horrek sentsoreen ingeniaritzako, bioteknologiako, robotikako, adimen artifizialeko (AA) eta komunikazio-sistemetako aurrerapenak integratzen ditu.
Testuinguru horretan, ATALAYA sareak lan-programa bat sustatzen du, ezagutza eta gaitasun teknologikoak sortzera bideratua eta industriara transferitzeko modukoa, bost erronka nagusiei aurre egiteko: mehatxuak detektatzea eta identifikatzea, azpiegiturak eta pertsonak babestea, kutsatutako inguruneak deskontaminatzea eta larrialdien aurreko erantzuna hobetzea.
Sarea Cervera laguntza-programaren barruan kokatzen da, Segurtasun eta Defentsarako Industria eta Teknologia Planarekin lotutako arloetan bikaintasuneko zentro teknologikoei zuzendutako deialdiaren baitan. ITENE Zentro Teknologikoa da sarearen buru, eta GAIKER, LUREDERRA, NAITEC eta INESCOP zentro teknologikoek parte hartzen dute bertan, industriari teknologia transferitzera bideratutako lankidetza zientifikoko ekosistema osatuz.
GAIKERren lana
GAIKER Zentro Teknologikoak, biodetekzio-teknologien eta uraren tratamendurako teknologien garapenean esperientzia handia duenak, ATALAYA sarean parte hartzen du agente biologikoak detektatzeko eta konposatu kimikoek kutsatutako inguruneak deskontaminatzeko irtenbide berriak gidatuz eta garatuz.
Detekzioaren arloan, GAIKER buru da teknologia genetiko aurreratuetan oinarritutako biosentsoreen belaunaldi berri baten diseinuan, garapenean eta egiaztapenean. Biosentsore horiek gai dira agente biologikoak modu azkar eta zehatzean detektatzeko zuzenean kutsatutako inguruneetan. Gailu horiek analisi genetikorako teknika aurreratuak (LAMP eta CRISPR-Cas) konbinatzen dituzte agenteak modu espezifikoan identifikatzeko, eta, horri esker, emaitza azkarrak eta fidagarriak lortzen dira.
Deskontaminazioaren arloan, GAIKERek urak eta kutsatutako inguruneak tratatzeko teknologia aurreratuetan lan egiten du, agente biologikoak eta kimikoak neutralizatzera bideratutako irtenbide eraginkor eta jasangarrien bidez. Horretarako, oxidazio aurreratuko prozesuen aplikazioa aztertzen ari da uretan dauden kutsatzaileak degradatzeko, hala nola bakterioak, konposatu farmazeutikoak, herbizidak, pestizidak eta PFAS bezalako konposatu organiko iraunkorrak. Era berean, Zentro Teknologikoak mintzetan, elektrooxidazioan eta adsorzioan oinarritutako teknologia osagarriak ikertzen ditu, azpiegitura kritikoetan urak deskontaminatzeko sistema trinko, modular, garraiagarri eta erantzun azkarrekoa diseinatzeko helburuarekin.
Azkenik, garapen horiek garrantzi bereziko agente kimiko eta biologikoen aurrean ebaluatuko dira, eta horrela NRKB agertokien aurrean erantzuteko gaitasuna indartzen lagunduko dute.
GAIKERrek Cervera ATALAYA Sarean duen parte-hartzeak indartu egiten du mehatxu berrien aurrean babesa eskaintzera bideratutako teknologia dualak garatzeko duen konpromisoa, eta gizartearen segurtasunean eta erresilientzian eragin zuzena duten irtenbideen garapenean laguntzen du.
