GAIKERrek errendimendu handiko biobaseko kopolimero berrien garapena bultzatzen du
SUPREME-PILOTS Europako proiektuak jatorri biologikoko eta errendimendu handiko kopolimeroak garatuko ditu, PLA konbentzionalaren mugak gainditzeko eta hainbat industria-aplikaziotan erabiltzea errazteko
GAIKER, Basque Research and Technology Allianceko (BRTA) kidea, SUPREME-PILOTS (Sustainable development of advanced coPolymers through Reactive Extrusion and Material Evaluation on industrial platforms) Horizon Europe programak finantzatutako Europako proiektuan parte hartzen ari da. Proiektuaren helburua errendimendu handiko biobaseko kopolimero berriak garatzea eta hainbat industria-aplikaziotan erabiltzea erraztea da.
SUPREME-PILOTS PLA konbentzionalaren zenbait muga gainditzeko helburuarekin sortu da, hala nola hauskortasuna, talkarekiko erresistentzia txikia eta jatorri fosileko zenbait materialekin alderatuta duen moldakortasun txikiagoa. Horretarako, proiektuak jatorri biologikoko polimero-aitzindariak garatuko ditu, hala nola biopoliester-poliolak eta bioPTMG. Horiek kopolimero berriak lortzeko erabiliko dira estrusio erreaktiboaren (REX) bidez, hau da, materialak aldi berean berotu, nahasi eta kimikoki eraldatzen dituen ekoizpen-prozesu jarraitu baten bidez.
Adimen artifizialean eta Europako lehengai aurreratuen erabileran oinarritutako ekoizpen-metodo berritzaile, jasangarri eta eskalagarri horri esker, prestazio hobeak dituzten materialak garatuko dira, eta energia-kontsumoa, hondakinen sorrera, fabrikazio-kostuak eta egin beharreko proben kopurua murriztuko dira. Horri guztiari esker, laborategiko ikerketatik industria-eskalako ekoizpenera igarotzeko prozesua bizkortu ahal izango da.
Garatutako materialak, ondoren, industria-prozesu eta benetako aplikazio desberdinetara egokitu eta horietan baliozkotuko dira, TRL 7 heldutasun teknologikoko maila lortzeko helburuarekin. Aurreikusitako aplikazioen artean daude kirol-ekipamendu aparrezkoak, hiri-altzariak, zoladura teknikoak eta industria-seinaleztapeneko zintak. Gainera, beste sektore batzuetan izan dezaketen aplikazioa aztertuko da, hala nola biomedikuntzan, elektronikan eta garraioan, eta, horrela, haien erabilera-potentziala eta merkatuko aukerak zabalduko dira.
Halaber, proiektuak garatutako materialen eta produktuen bizi-ziklo osoa ebaluatuko du, haien bizitza erabilgarriaren amaieran berrerabili, birziklatu edo berreskuratzeko moduak barne.
GAIKERen lana
Proiektuaren barruan, GAIKERrek, ingurumen-ebaluazioan, segurtasunean eta birziklatze- zein bizitza-amaierako estrategietan aditua den aldetik, hainbat lan-paketetan parte hartzen du, eta WP5a zuzentzen du. Lan-pakete hori kopolimero berrien Safe and Sustainable by Design (SSbD) profilaren ebaluazioan oinarritzen da. Lan horri esker, materialen diseinuan segurtasun-, jasangarritasun- eta zirkulartasun-irizpideak txertatu ahal izango dira garapenaren lehen etapetatik.
Zentroak egingo dituen jardueren artean daude kopolimero berriek giza osasunean eta ingurumenean izan ditzaketen inpaktuen ebaluazioa, bizi-zikloaren analisiak (LCA) eta azterketa sozioekonomikoak eta jasangarritasunari buruzko azterketak egitea.
Gainera, lortutako emaitzetatik abiatuta, materialak eta haien fabrikazio-prozesuak segurtasunaren eta jasangarritasunaren ikuspegitik hobetzeko gomendioak ezarriko dira. Halaber, material horiek beren bizitza erabilgarriaren amaieran sailkatzeko, bereizteko eta birziklatzeko estrategiak diseinatu eta baliozkotuko dira, eta Europako Safe and Sustainable by Design esparrua indartzeko gomendioak egiten ere lagunduko da.
FUNDACION AITIIPek koordinatuta, proiektuak hainbat herrialdetako 14 bazkide biltzen ditu eta 48 hilabeteko iraupena izango du, 2026ko ekainetik 2030eko maiatzera arte.
