Euskadiko Zientziaren Industriak abangoardiako teknologiarekin laguntzen du neutroien bidezko ikerketan
Tekniker zentro teknologikoak European Spallation Source (ESS) instalazioen funtsezko tresnetako baterako sistema mekaniko aurreratu bat fabrikatu, prest jarri eta baliozkotu du
Neutronika, gaur egun, medikuntzan, energian edo klima-aldaketan aplikazio potentzialak dituen ikerketaren abangoardiako eremu nagusietako bat da. Esparru zientifiko horretan gertatzen ari diren aurrerapen berrien adibide da European Spallation Source (ESS), Lunden (Suedia) eraikitzen ari den azpiegitura handi bat, munduko neutroi iturririk indartsuena izango duena.
Instalazio horien atzean dagoen teknologia Europako hainbat tokitan sortzen ari da, besteak beste, Euskadin. Tekniker zentro teknologikoak, Basque Research and Technology Alliance (BRTA) aliantzako kideak, esperientzia handia du bere I+Garen bidez Zientziaren Industria garatzen laguntzen, eta aktiboki elkarlanean ari da ESS prestatzen.
Suediako European Spallation Source (ESS) delakoari egindako ekarpenen bidez ezagutza eta balio erantsia emateko sortutako Aernnova Engineering eta ESS Bilbao teknologia neutronikoen zentro estrategikoarekin lankidetzan, Teknikerrek ESSren funtsezko talde zientifikoetako bat den MIRACLES tresnaren chopperretarako sistema mekaniko aurreratu bat garatu, prestatu eta baliozkotzen parte hartu du.
Proiektuan, Teknikerren esperientziak eta ezagutza teknologikoak modu esanguratsuan lagundu dute Aernnovarekin eta ESS Bilbaorekin batera lan egiten, abangoardiako instrumentazio neutronikorako doitasun handiko soluzioen garapena indartuz. MIRACLES tresnak 162,5 metroko luzera du, eta aukera emango du prozesu dinamikoak energia-maila zabal batean aztertzeko, eta ikerketa-aukera berriak irekiko ditu hainbat arlotan, hala nola bizitza-zientzietan, polimeroen zientzian, material energetikoetan edo magnetismoaren ikerketetan.
Denbora- eta energia-bereizmen handia
Zentro teknologikoak fabrikatutako sistemak aukera ematen du tresnan neutroi-sorta oso zehatz modulatzeko, eta aldi baterako leihoak sortzen ditu, hegaldi-denborako tekniken bidez energia hautatzeko.
“ESS instalazioaren esperimentu zientifikoek denbora- eta energia-bereizmen oso handia behar dute, eta horrek esan nahi du sistema mekaniko aurreratuak erabili behar direla, egonkortasun eta sinkronizazio handiko abiadura handietan jarduteko gai direnak. Baldintza horiek guztiak hain baldintza zorrotzetan betetzen dituzten irtenbide komertzial estandarrik ez dagoenez, ingurune horretara egokitutako sistema espezifiko bat garatu dugu”, azaldu du Andoni Delgado Teknikerreko Zientziaren Industriako arduradunak.
Sistemaren balio erantsi nagusia honako hau da: denbora-zehaztasun handia eta neutroi-iturri pultsatu batekin sinkronizazio zehatza eskaintzeko gaitasuna, bai eta errotazio-abiadura handietan jarduteko aukera ere, egonkortasun dinamikoa eta fidagarritasuna baldintza zorrotzetan mantenduz.
Irtenbide komertzial orokorragoak ez bezala, garapen oso espezializatua da, ESSrentzat bereziki diseinatua, eta ESS Bilbaoren ezagutza zientifikoa, Aernnovaren esperientzia industriala eta Teknikerren ikerketa-gaitasun aurreratuak konbinatzen ditu. Azken hori Lund hirian ekipoaren azken instalazioa ere egiten ari da, ingurune operatiboan behar bezala integratzen dela ziurtatuz.
