Klima-politikek EBn eragin desberdina dutela ohartarazi du ikerketa batek
Basque Centre for Climate Change (BC3) lanak agerian uzten du estrategia eta plan nazionalek gutxiago zigortzen dituztela errenta baxuak, eta trantsizioa bidezkoagoa dela Europa mailako politika orokorrak baino, hala nola karbonoaren prezio bakarra.
Ereduak datu makroekonomikoak eta Europako 200.000 etxeren azterketa konbinatzen ditu, landa-eremuetan kalteberatasun handiagoa eta zeharkako genero-arrakala agerian utziz.
Europar Batasunaren deskarbonizazio-politikek gizarte-desberdintasun handia sortzeko arriskua dute, kostu ekonomiko txikiagoan soilik oinarrituta diseinatzen badira. Hala ondorioztatu du Basque Centre for Climate Change (BC3) ikerketa-zentroak gidatutako ikerketa berri batek. Bertan egiaztatu da maila makroekonomikoan eraginkorrenak diren neurri klimatikoek modu negatiboan eta neurriz kanpo eragiten dutela errenta txikienetan, landa-eremuetan eta Europa ekialdeko herrialdeetan.
Lana npj Climate Action aldizkari zientifikoan argitaratu da, eta Europako funtsezko araudien (Fit-for-55 paketea edo Energiaren eta Klimaren Plan Nazional Integratuak (PNIEC)) banaketa-eraginari buruzko erradiografia zehatza eskaintzen du.
Errenta edo genero desberdintasunak normalean kontuan hartzen ez zituzten aurretiazko azterlanen mugak gainditzeko, Eva Alonso-Epelde BC3ko ikertzaileak gidatutako lanak metodologia aitzindaria garatu du.
Ikerketak Europako 200.000 etxe ingururen datu adierazgarriak integratu ditu eta ongizate ekonomikoaren gaineko eragina ebaluatu du, Europako Batzordearen Ikerketa Zentro Komuna, Bruegel eta Carbon Market Watch bezalako erakundeetako adituekin adostutako lau agertokitan oinarrituta.
Emaitzek erakusten dutenez, karbonoaren merkatu bakarraren aldeko apustua egitea (egoera eraginkorrena, ongizatean -%5,14ko inpaktu globala duena) erregresiboa da. Bide honek Europako erdialdeko eta ekialdeko herrialdeetan biltzen ditu galera ekonomiko handienak, eta batez ere diru-sarrera ertain-baxuko etxeetan eragiten du.
Landa-kalteberatasuna eta genero-arrakala
Gainera, nazio barruko azterketak errealitate konplexuak erakusten ditu. Nahiz eta errenta ertain eta altuek portzentajezko galera handiagoak izan erregai pribatuen gastuaren ondorioz, populazio ahulenak dira energiaren garestitzearen ondorio larrienei aurre egiten dietenak.
Alde batetik, landa-eremu gisa biztanleria-dentsitate txikiko eremuetan bizi diren familiak dira kaltetuenak egoera guztietan, ibilgailu pribatuarekiko erabateko mendekotasuna dutelako eta garraio publikoko alternatibarik ez dutelako.
Bestalde, nahiz eta gizonak buru dituzten etxekoen unitateek eragin zuzen handiagoa izan automobilaren erabileragatik, garraioaren garestitzeak mugikortasun-oztopoak eta diru-sarrera txikiko emakumeen enplegurako sarbidea larriagotzen ditu zeharka.
Plan nazionalen balioa
Prezio bakarreko politiken aldean, ikerketak plan nazionalen (PNIEC) balio zuzentzailea azpimarratzen du. Egoera hori makroekonomikoki ez da hain eraginkorra (% 6,5eko inpaktua du ongizate orokorrean), baina ez da hain erregresiboa; izan ere, eskualde-gaitasunak hartzen ditu kontuan, eta hobeto babesten ditu Europa mailan diru-sarrera gutxien dituzten taldeak.
“Gure ikerketaren emaitzek ebidentzia zientifikoa eskaintzen dute deskarbonizazioko tresna komunitarioak modu estrategikoan fokalizatzeko. Era berean, beharrezkoa da zuzeneko transferentziak lehenestea pobrezia energetikoa arintzeko, garraio publikoan genero-ikuspegia duen inbertsioa handitzeko eta landa-eremuan mugikortasun garbiari dirulaguntzak ezartzeko”, ondorioztatu du Eva Alonso-Epeldek.
