CIC bioGUNEk gaueko lanak osasun metabolikoan eta burmuinean dituen ondorioei buruzko К-MOON proiektua koordinatzen du
Gaueko lanak eta erritmo zirkadianoaren alterazioak gaixotasun metabolikoen garapenean eta zahartze osasuntsuan nola eragiten duten ulertzea da helburua
Azterlanaren foku nagusia hidrogeno sulfuroa da, kontzentrazio handietan toxikoa izan daitekeen arren organismoan babes-funtzioa betetzen duen molekula, gibelean, garunean eta gantz-ehunean oxidazio-estresa erregulatzen laguntzen duena
Gaueko lana milioika pertsonaren eguneroko bizitzaren parte da. Hala ere, lan-jarduera gauez egiten denean, giza organismoa bere barneko erloju biologikoarekin gatazkan jartzen da. Fenomeno horri disrupzio zirkadianoa esaten zaio, eta eragin sakona izan dezake osasun metabolikoan, gibelekoan eta neurologikoan.
Testuinguru horretan sortu zen К-MOON proiektua, Sareko Ikerketa Zentroaren (CIBER-ISCII) ekimena, CIC bioGUNEk, BRTAko kideak, eta Salamancako Ikerketa Biomedikoko Fundazioak (FIBSAL) koordinatua, 222.000 euroko finantzaketarekin. Gaueko lanak eta erritmo zirkadianoaren alterazioak gaixotasun metabolikoen garapenean eta zahartze osasuntsuan nola eragiten duten ulertzea du helburu.
Proiektuak metabolismoan, neurozientzian eta obesitatean adituak diren diziplina anitzeko talde bat biltzen du, Malu Martínez Chantar doktoreak (CIC bioGUNE, CIERE) eta Juan P. Bolaños doktoreak (FIBSAL, CIBERFES) koordinatuta, CIBERDEM, CIBERNED eta CIBEROBN arloetako ikertzaileekin batera, hala nola Montserrat Romero doktorea, José Luis Cantero doktorea eta Francisco José Ortega Delgado doktorea.
Azterlanaren foku nagusia hidrogeno sulfuroa da, kontzentrazio handietan toxikoa izan daitekeen arren organismoan babes-funtzioa betetzen duen molekula, gibelean, garunean eta gantz-ehunean oxidazio-estresa erregulatzen laguntzen duena. Proiektuaren hipotesiaren arabera, erloju biologikoaren desinkronizazioak ekoizpena alda dezake, CBS, CSE eta 3MPST bezalako entzima giltzarriei eraginez, eta hanturaren eta disfuntzio metabolikoaren aurreko kalteberatasun zelularra areagotuz.
“Erritmo zirkadianoaren alterazioak metabolismoaren funtsezko prozesuei nola eragiten dien ulertu nahi dugu, eta, ahal bada, dietaren edo hidrogeno sulfuroaren modulazioaren bidez esku hartu, osasunean dituen ondorioak murrizteko”, adierazi du proiektuaren koordinatzaile Martínez-Chantar doktoreak.
Dieta, metabolismoa eta prebentzio-estrategia berriak
Proiektuaren alderdi berritzaileenetako bat dieta tresna terapeutiko posible gisa aztertzea da. Ikertzaile-taldeak aztertzen du ea landare-jatorriko proteinen kontsumoak HNSen ekoizpen naturala erraztu dezakeen eta organismoak alterazio metabolikoen aurrean duen erresistentzia hobetu dezakeen, molekula hori modu kontrolatuan askatzen duten konposatuekin alderatuta, hala nola SG-1002 eta AP39.
Lan hau aldi labur eta luzeetan zehar eraldatutako argi eta iluntasun zikloen eraginpean dauden animalia ereduetan egiten da. Horri esker, erloju biologikoaren sinkronia faltak gibelean, garunean eta gantz-ehunean nola eragiten duen ikus daiteke. Ondoren, emaitzak baliozkotu egingo dira adin ertaineko pertsonekin eta lo-arazoak edo Alzheimerra izateko arriskua duten adineko pertsonekin egindako azterketetan.
Oro har, gibela eta garuna estuki konektatuta dituen organismoaren ikuspegi integratua proposatzen du К-MOONek. Metabolismoan ez ezik, garuneko osasunean eta zahartzean ere eragina izan dezake HOHen alterazioak. Hipotesi horretatik abiatuta, proiektuak funtsezko galdera bat planteatzen du: dieta eta bestelako esku-hartze metabolikoak lan-ordutegira egokitu al ditzakegu gauez lan egiten duten pertsonen osasuna babesteko?
