CIC energiGUNEk baterien zientziako nazioarteko erreferenteak bildu ditu Vitoria-Gasteizen Michel Armanden ondarea ospatzeko
“Shaping Electrochemical Energy Storage: The Michel Armand Scientific Journey” topaketak nazioarteko erreferentziazko zientzialariak eta erakundeetako ordezkariak bildu ditu Vitoria-Gasteizen, Michel Armandek bateria modernoen garapenari bost hamarkada baino gehiagoan egindako ekarpenak errepasatzeko
Bere 80. urtebetetzea dela eta egindako jardunaldiak, halaber, hainbat ikertzaile-belaunaldirengan izan duen eragina eta CIC energiGUNEk energia-biltegiratzearen arloan talentu zientifiko berria prestatu eta sendotzeko duen zeregina nabarmendu ditu
Michel Armand CIC energiGUNEko energia elektrokimikoaren biltegiratze eta bihurketaren arloko Ohorezko Zuzendari Zientifikoa da, eta elektrokimikan eta baterien arloan nazioarteko erreferentziazko figuretako bat..
CIC energiGUNEk, energia elektrokimikoaren eta termikoaren biltegiratze eta bihurketan erreferentziazko ikerketa-zentroak, “Shaping Electrochemical Energy Storage: The Michel Armand Scientific Journey” nazioarteko topaketa egin du Vitoria-Gasteizen. Ekitaldia Michel Armand irakaslearen 80. urtebetetzea dela eta antolatu da; Armand zentroko energia elektrokimikoaren biltegiratze eta bihurketaren arloko Ohorezko Zuzendari Zientifikoa da. Ospakizuna, gainera, CIC energiGUNEren 15. urteurrenarekin bat dator; Armand 2011n sartu zen zentroan, hura martxan jarri zen urte berean.
Jardunaldiak energia elektrokimikoaren biltegiratzearekin lotutako munduko unibertsitate, ikerketa-zentro eta enpresa nagusietako ikertzaileak bildu ditu, Eusko Jaurlaritzako eta CIC energiGUNEko erakunde-ordezkariekin batera. Topaketak Armanden ibilbidea aitortzeko eta mende erdi baino gehiagoz baterien zientziaren bilakaeran eragina izan duten eta gaur egun biltegiratze-teknologia berrien garapenean oraindik ere presente dauden ideien gaurkotasuna aztertzeko aukera eman du.
Michel Armand duela zenbait hamarkada aitzindari izan zen kontzeptuetako batzuk, hala nola elektrolito polimeriko solidoak edo ioien garraioa hobetzeko material eta gatz berrien garapena, gaur egun bateria-belaunaldi berriak garatzera bideratutako ikerketa-ildoen parte dira. Horien artean daude egoera solidoko bateriak, energia-dentsitatea handitzea eta segurtasun-prestazioak hobetzea helburu dutenak; bi alderdi horiek bereziki garrantzitsuak dira ibilgailu elektrikoa bezalako aplikazioetarako.
Parte-hartzaileen artean daude Maria Forsyth, POLYMATeko Ikerbasque Research Professor eta elektrolito aurreratuetan eta baterietan aditua; Steve Visco, PolyPlus enpresako sortzaileetako bat eta CEO/CTO, litiozko bateria aurreratuetan aditua; Maria Rosa Palacín, ICMAB-CSICeko ikertzailea eta litio-ioiaren ondorengo teknologietan aditua; Christian Masquelier, Laboratoire de Réactivité et de Chimie des Solides (LRCS, CNRS-UPJV) laborategiko zuzendaria eta litio- eta sodio-baterietarako materialetan aditua; eta Władysław Wieczorek, Warsaw University of Technologyko irakaslea eta Poloniako Zientzien Akademiako (PAN) Kimika Batzordeko kidea, gailu elektrokimikoetarako elektrolitoetan aditua.
Horrela, programa biltegiratze elektrokimikoaren bilakaeran eta Michel Armandek bere ibilbidean zehar ekarpena egin dien aurrerapen zientifiko handietako batzuetan zehar egindako ibilbide kolektibo gisa planteatu da.
Mende erdi baino gehiago baterien zientzia eraldatzen
1946an Frantzian jaioa, Michel Armandek bost hamarkada baino gehiagoko ibilbide zientifikoa garatu du Frantzian, Estatu Batuetan, Kanadan eta Euskal Herrian.
Bere lehen lanak interkalazio-materialetan oinarritu ziren, gerora litio-ioizko bateria garatzeko oinarri nagusietako bat izango zen printzipioetako batean. Teknologia horri esker, besteak beste, elektronika eramangarria garatu eta ibilgailu elektrikoa zabaldu ahal izan dira.
1970eko hamarkadaren amaieran, Armand aitzindaria izan zen elektrolito polimeriko solidoen garapenean, egoera solidoko bateriak mundu osoko fabrikatzaile eta zentro teknologikoen ikerketa-ildo nagusietan sartu baino hamarkada batzuk lehenago.
Ia mende erdi geroago, elektrolito solidoek bateria-belaunaldi berriak garatzeko ikerketaren parte izaten jarraitzen dute. Ikerketa-ildo horren gaurkotasunak zuzenean lotzen ditu Armanden lehen ekarpen haiek industriak gaur egun dituen erronka teknologikoetako batzuekin.
“Michelek duela hamarkada batzuk planteatutako galdera zientifikoetako asko gaur egun baterien ikerketaren erdigunean daude. Biltegiratze elektrokimikoak zer norabidetan egin zezakeen aurrera aurreikusteko izan zuen gaitasunak azaltzen du zergatik duen oraindik ere indarra bere ondareak eta zergatik jarraitzen duen ikerketa-ildo berriak inspiratzen”, adierazi du Nuria Gisbert CIC energiGUNEko zuzendari nagusiak.
Bere ibilbidean, gainera, “rocking-chair” bateria-kontzeptuari, elektrolitoetarako gatz berrien garapenari eta litio-burdin fosfatoaren (LiFePO₄) hobekuntzari ekarpenak egin zizkion, karbonozko estaldura eroaleen bidez.
Bere ibilbidearen barruan, halaber, litiozko bateria kargagarrietarako material katodikoei buruzko patente bat dago, non asmatzailekide gisa agertzen den John B. Goodenough ikertzailearekin batera —2019ko Kimikako Nobel sariduna litio-ioizko baterien garapenagatik— eta beste ikertzaile batzuekin.
Frantzian prestakuntza jaso ondoren, 1970ean Stanfordera iritsi zen Fulbright bekadun gisa, eta ondoren CNRSn, Lawrence Berkeley Laboratoryn eta Université de Montréalen garatu zuen bere ibilbidea. 2011n CIC energiGUNEn sartu zen, eta bertan funtsezko zeregina izan du elektrolito polimerikoen eta egoera solidoko baterien ikerketa sendotzeko.
Bere ibilbideak nazioarteko aitorpen ugari jaso ditu elektrokimikaren eta energia-biltegiratzearen arloan. Azkenenen artean dago ISE Prize for Electrochemical Energy Conversion and Storage in Honour of Bruno Scrosati, International Society of Electrochemistry erakundeak 2026an emana, biltegiratze elektrokimikoaren garapenari egindako ekarpenengatik. Horrez gain, etengabe ageri da munduko ikertzaile eraginkorrenen artean Clarivate eta Stanford–Elsevier rankingetan.
Zientzialari-belaunaldi batetik hurrengora
Topaketak Michel Armanden ondare zientifikoaren beste dimentsioetako bat ere nabarmendu du: belaunaldien arteko ezagutzaren transmisioa.
Vitoria-Gasteizen bildutako ikertzaileetako askok proiektuak, laborategiak eta beren ibilbideko etapak partekatu dituzte berarekin; beste batzuek, berriz, hamarkada batzuk lehenago formulatutako kontzeptuetatik abiatuta ikerketa-ildo zientifiko berriak garatu dituzten ondorengo belaunaldiak ordezkatzen dituzte.
Eragin horrek adierazpen zuzena du CIC energiGUNEn. 2011n sartu zenetik, Armandek ikerketa-ildo berriak garatzen ez ezik, energia elektrokimikoaren biltegiratzean nazioarteko talentua erakartzeko eta prestatzeko gai den ingurunea sendotzen ere lagundu du.
“Shaping Electrochemical Energy Storage: The Michel Armand Scientific Journey” ospakizunak, beraz, iragana eta etorkizuna lotzeko balio izan du: bateria modernoetarako funtsezko kontzeptuen garapenean lagundu zuen zientzialarietako baten ibilbidea aitortzeko eta energiaren biltegiratzearen etorkizunerako teknologiak garatzen jarraitzen duten ikertzaile-belaunaldi berriei arreta jartzeko.
